Klasterowy ból głowy (Cluster Headache, CH) – objawy, jak rozpoznać i co robić

Klasterowy ból głowy to napady bardzo silnego, jednostronnego bólu (okolica oka, nad okiem lub skroń), trwające zwykle 15–180 minut, z objawami po tej samej stronie (np. łzawienie i zaczerwienienie oka, katar lub zatkanie nosa, opadanie powieki, zwężenie źrenicy) i często z niepokojem ruchowym. Napady zwykle pojawiają się seriami (klastrami) przez tygodnie lub miesiące.

Jeśli podejrzewasz CH, warto skonsultować się z neurologiem lub ośrodkiem leczenia bólu, a przed wizytą prowadzić prosty dziennik napadów.

‍

Co to jest klasterowy ból głowy (zespół Hortona)?

To pierwotny ból głowy z grupy trójdzielno-autonomicznych bólów głowy (TAC), o bardzo charakterystycznym obrazie klinicznym.

Jak wygląda klasterowy ból głowy – objawy typowe

1) Gdzie boli i jak mocno

• ból jest bardzo silny,

• najczęściej „za okiem”, w oczodole, nad okiem lub w skroni,

• zwykle po jednej stronie (u danej osoby często ta sama strona w danym okresie).

2) Objawy po tej samej stronie co ból

Mogą wystąpić:

• łzawienie i/lub zaczerwienienie oka,

• katar wodnisty lub uczucie zatkania nosa,

• czasem opadnięcie powieki i/lub zwężenie źrenicy,

• czasem obrzęk powieki lub potliwość twarzy po tej stronie.

3) Zachowanie w napadzie – ważna wskazówka

W klasterowym bólu głowy wiele osób ma silny niepokój ruchowy: trudno usiedzieć, pojawia się potrzeba chodzenia i zmiany pozycji. To odróżnia CH od migreny, gdzie częściej pomaga cisza i ciemność, a ruch nasila ból.

‍

„Klastry” – dlaczego napady bywają jak w zegarku

Klasterowy ból głowy często występuje:

• w seriach (klastrach): przez kilka tygodni do kilku miesięcy,

• potem może być dłuższa przerwa (remisja),

• w trakcie klastra napady mogą występować codziennie, czasem kilka razy na dobę,

• często pojawiają się o podobnej porze, nierzadko w nocy lub podczas drzemki.

Dlaczego bywa mylony z migreną albo „problemem z nerwem trójdzielnym”

Bo ból potrafi być skrajnie silny i dotyczyć okolicy twarzy lub oka. Różnicę często robią:

• objawy oczne i nosowe po tej samej stronie,

• krótki czas napadu (15–180 minut),

• niepokój ruchowy w napadzie,

• seria napadów (klaster).

Co zrobić, jeśli podejrzewasz klasterowy ból głowy

1) Jeśli ból jest nowy albo inny niż zwykle – skonsultuj się z lekarzem

Jeśli to nowy, bardzo silny ból głowy lub obraz szybko się zmienia, warto skonsultować się z lekarzem.

2) Przygotuj krótką notatkę na wizytę (to przyspiesza rozpoznanie)

• kiedy zaczęły się napady i jak długo trwają,

• o jakich porach występują,

• po której stronie boli i jakie są objawy (łzawienie, katar, opadanie powieki),

• co pomaga, a co nie pomaga,

• czy w aktywnym okresie wyzwala je alkohol.

3) Jeśli napady są częste, rozważ konsultację w ośrodku leczenia bólów głowy

Zwłaszcza gdy napady są codzienne, bardzo nasilone lub szybko nawracają w serii.

‍

Leczenie – minimum informacji

W klasterowym bólu głowy leczenie ma dwa główne cele:

• przerwać napad (leczenie doraźne),

• zmniejszyć liczbę napadów w okresie klastra (leczenie zapobiegawcze/profilaktyka).

‍

Kiedy pilnie do lekarza

Pilna konsultacja lub SOR jest wskazana, jeśli ból głowy:

• pojawił się nagle i jest najsilniejszy w życiu,

• towarzyszy mu gorączka, sztywność karku, zaburzenia świadomości,

• występują nowe objawy neurologiczne (np. niedowład, zaburzenia mowy, podwójne widzenie),

• pojawił się po urazie głowy,

• jest nowy i szybko narasta u osoby z chorobą nowotworową lub w trakcie leczenia obniżającego odporność.

‍

Ważna informacja

Ten tekst ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady medycznej. Jeśli ból utrzymuje się, nawraca lub budzi niepokój, warto skonsultować się z lekarzem.